CIĘŻARNA Z CUKRZYCĄ
Cukrzyca ciążowa to najczęściej spotykane czasowe powikłanie metaboliczne dotykające kobiety podczas ciąży.
W jego efekcie dochodzi do zwiększenia stężenia glukozy we krwi przyszłej matki.
Z reguły cukrzyca ciążowa nie daje żadnych objawów, a to, że kobieta ma problemy z poziomem cukru wychodzi dopiero w obowiązkowych badaniach przesiewowych krwi, które są przeprowadzane u każdej ciężarnej w Polsce.
„Choć przyczyny cukrzycy ciążowej są złożone, wiąże się ją głównie ze zwiększonym poziomem hormonów wytwarzanych przez łożysko, które wpływają na ciężarną diebetogennie” – mówi dr Natalia Szymecka-Samaha, lekarka ginekolożka z kliniki Aurea Med w Warszawie.
Spis treści
Kogo najczęściej dotyka cukrzyca w ciąży?
Cukrzyca i ciąża
„Cukrzyca ciążowa to stan hiperglikemii (wysokiego poziomu glukozy we krwi) rozpoznawany po raz pierwszy w czasie ciąży. Zwykle jest diagnozowana podczas drugiego trymestru ciąży za pomocą testu obciążenia glukozą” – wyjaśnia dr Natalia Szymecka-Samaha
z Aurea Med – „Właściwa kontrola cukrzycy ciążowej jest kluczowa dla zdrowia zarówno matki, jak i rozwijającego się dziecka. Nieleczona, może prowadzić do komplikacji, takich jak makrosomia (nadmierny rozmiar dziecka przy narodzeniu), żółtaczka, czy zaburzenia oddychania wynikające z niedojrzałości układu oddechowego” – ostrzega dr Szymecka-Samaha.
Które kobiety są narażone na cukrzycę ciążową? Najczęściej są to ciężarne:
- które urodziły dziecko o masie 4,5kg i więcej,
- z otyłością, czyli ze wskaźnikiem BMI powyżej 30,
- z dodatnim wywiadem rodzinnym,
- przebytą już wcześniej cukrzycą ciążową w poprzedniej ciąży.
Cukrzyca typu 2 w ciąży
Ciąża a cukrzyca typu 2
„Po porodzie, większość kobiet z cukrzycą ciążową wraca do normoglikemii, ale ich stan wymaga dalszego monitorowania, ponieważ cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 w przyszłości. Zaleca się wykonanie doustnego testu obciążenia glukozą około 6 tygodni po porodzie, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, właściwe odżywianie się i regularną aktywność fizyczną” – uspokaja dr Natalia Szymecka-Samaha.
Postępowanie w przypadku cukrzycy ciążowej opiera się przede wszystkim na monitorowaniu poziomu glukozy, diecie z ograniczeniem węglowodanów prostych, aktywności fizycznej oraz, w niektórych przypadkach, na leczeniu insuliną. – dr Natalia Szymecka-
Samaha z Aurea Med w Warszawie.
Zadbaj o dietę cukrzycową w ciąży
Dieta cukrzycowa w ciąży
„Dieta powinna być bogata w składniki odżywcze, niskoprzetworzone, z zalecanym podziałem na regularne posiłki w ciągu dnia, które pomogą w utrzymaniu stabilnego poziomu glukozy. Kobiety z cukrzycą ciążową powinny unikać pokarmów z wysokim indeksem
glikemicznym (IG), które mogą powodować szybkie skoki poziomu glukozy we krwi.
Preferowane są pokarmy, które dostarczają energii stopniowo i wspierają utrzymanie optymalnej masy ciała oraz prawidłowy rozwój dziecka” – tłumaczy dr Natalia Szymecka-Samaha z Aurea Med.
„Urozmaicona dieta bogata w składniki odżywcze jest fundamentem zdrowia. Nie zapominaj o warzywach, białku, zdrowych tłuszczach i pełnoziarnistych produktach,” – uczula przyszłe mamy lekarka.
Optymalna dieta cukrzycowa w ciąży to sześć posiłków dziennie w regularnych odstępach, co 2-3 godziny, dzięki czemu poziom cukru we krwi będzie ustabilizowany. Najlepiej, żeby były to trzy posiłki główne, czyli śniadanie, obiad i kolacja, oraz trzy posiłki dodatkowe – drugie śniadanie, podwieczorek i przekąska przed snem. Warto zwrócić uwagę na posiłek przed udaniem się na nocny wypoczynek – zaleca się, by spożywać go między godziną 22 a 22.30. – powinien składać się z takich produktów, które dostarczą około 25 g węglowodanów złożonych, co pozwoli uniknąć nocnej hipoglikemii, oraz porannej hiperglikemii w wyniku przedłużonego głodzenia.
Cukrzyca ciążowa może pojawić się u każdej przyszłej mamy, ale odpowiednie żywienie ma kluczowe znaczenie, aby utrzymać ją pod kontrolą dla zdrowia Twojego i Twojego dziecka. – dr Natalia Szymecka-Samaha z Aurea Med w Warszawie.
Jak kontrolować węglowodany w diecie cukrzycowej w ciąży?
Węglowodany w diecie cukrzycowej w ciąży
„Każda ciąża jest inna, a reakcja organizmu na pokarmy może się różnić. Uważne obserwacje, jak organizm reaguje na określone posiłki, mogą być pomocne w dostosowaniu diety” – wyjaśnia dr Natalia Szymecka-Samaha z Aurea Med w Warszawie.
Ciężarna z cukrzycą jednak powinna przywiązywać szczególną wagę do tego, jakiego rodzaju węglowodany spożywa i w jakiej ilości. Coraz częściej na etykietach produktów spożywczych można znaleźć informację o wartości indeksu glikemicznego (IG), co ułatwia określenie, jak ich spożycie wpływa na poposiłkowe stężenie glukozy we krwi.
W diecie cukrzycowej w ciąży zalecane są przede wszystkim produkty zbożowe o niskim IG, takie jak:
W diecie cukrzycowej w ciąży zalecane są przede wszystkim produkty zbożowe o niskim IG, takie jak:
- chleb żytni/razowy,
- płatki/otręby owsiane,
- gryboziarniste kasze, np. kasza pęczak, kasza gryczana,
- niełuskany ryż.
Zrozumienie, jak wielkość porcji wpływa na poziom cukru we krwi, jest kluczowe.
Korzystanie z prostych narzędzi do mierzenia porcji, jak talerz podzielony na sektory, może pomóc w wizualnym określaniu ilości spożywanych pokarmów. – dr Natalia Szymecka-Samaha z Aurea Med w Warszawie
Zdrowe przekąski w diecie cukrzycowej w ciąży
„Wybieraj zdrowe przekąski, takie jak świeże warzywa, orzechy czy jogurty naturalne, aby utrzymać energię i unikać skoków glukozy” – radzi dr Natalia Szymecka-Samaha. „Zdrowe żywienie oznacza mniej cukrów prostych i tłuszczów nasyconych. Skoncentruj się na całych, nieprzetworzonych produktach. Regularne mierzenie poziomu glukozy we krwi jest niezbędne, aby monitorować reakcje na różne pokarmy i dostosowywać dietę. Pij co najmniej 2 litry płynów dziennie, najlepiej wody, aby pozostać dobrze nawodnioną” – dodaje lekarka.
Cukrzyca ciążowa to stan, który wymaga uwagi, ale można go skutecznie kontrolować.
Zdrowe nawyki żywieniowe nie tylko pomagają utrzymać poziom cukru we krwi na właściwym poziomie, ale także przyczyniają się do lepszego samopoczucia. – dr Natalia Szymecka-Samaha z Aurea Med w Warszawie
Dieta cukrzycowa w ciąży dla wegetarian
Wegetarianizm przy diecie cukrzycowej w ciąży
Ciąża dla wegetarianki nie musi się równać zmianie nawyków żywieniowych. Należy dbać o to, by zapewnić sobie i dziecku odpowiednią podaż białka, czyli w tym wypadku takiego, które pochodzi z nasion roślin strączkowych. Najwięcej znajdziemy go w:
- fasoli,
- soczewicy,
- grochu,
- ciecierzycy,
- bobie.
W posiłkach białko pochodzenia roślinnego warto łączyć z orzechami, pestkami, warzywami, szczególnie tymi zielonymi, np. jarmużem, ponieważ dostarczają one folianów zalecanych kobietom w ciąży. „Jeśli preferujesz roślinne źródła białka, upewnij się, że twoja dieta zawiera wszystkie niezbędne składniki odżywcze, w tym żelazo, wapń i witaminę B12” – mówi lekarka ginekolożka dr Natalia Szymecka-Samaha. „Zawsze konsultuj się z lekarzem lub dietetykiem, aby dostosować dietę do swoich indywidualnych potrzeb” – wskazuje
lekarka.
Artykuł przygotowany we współpracy z:
Zobacz także:
BADANIA PRENATALNE - FAKTY I MITY
Badaniami prenatalnymi nazywamy badania, które są wykonywane w czasie trwania ciąży. Poznaj fakty i mity na temat badań prenatalnych.
PERINATOLOGIA, CZYLI MEDYCYNA MATCZYNO-PŁODOWA
Perinatologia to stosunkowo nowa dziedzina medycyny, która zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem kobiet w ciąży.